Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry

Ad maximam Urbis gloriam

Author: Marek Szajda (page 1 of 11)

Spacer nr 3/2022 – Kościół Łaski

Trzecie spotkanie z cyklu „Szlakiem jeleniogórskich kościołów i wyznań” odbyło się 21 maja 2022 r. Miejscem spotkania był Kościół Łaski Cesarskiej Pod Krzyżem Chrystusa – Sanktuarium Świętego Krzyża. Spotkanie w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry otworzył Józef Hanusiak, który równocześnie w roli przewodnika opowiedział o kościele.

W spotkaniu uczestniczył Stanisław Firszt, który opowiedział o renowacji 300-letniego modelu kościoła, który można  obecnie zobaczyć w zbiorach Muzeum Karkonoskiego. Wspomniał też o osobie  dr. Klausa Ullmanna (upamiętniająca go tablica pamiątkowa znajduje się w kościele), mającego duże  zasługi w działalności na rzecz pojednania polsko-niemieckiego oraz w pomocy przy pozyskaniu środków finansowych  na renowację kościoła.

Zapraszamy na kolejne spotkanie w Kościele Adwentystów Dnia Siódmego w Jeleniej Górze przy ul. Panieńskiej 37, w dniu 4 czerwca o godzinie 12.00.

Z przyczyn niezależnych od organizatora spotkanie w Kościele Zbawiciela Parafii Ewangelicko-Augsburskiej zaplanowane na dzień 28 maja zostaje przesunięte na dzień 1 października 2022.

Spacer nr 2/2022 – cerkiew

14 maja br. odbyło się kolejne, drugie już spotkanie drugiej edycji z cyklu „Szlakiem jeleniogórskich kościołów i wyznań”. Tym razem miejscem spotkania była cerkiew prawosławna pw. św. Apostołów Piotra i Pawła. Spotkanie w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry otworzył Józef Hanusiak. Proboszcz parafii  ks. Bazyli Sawczuk zapoznał zebranych z historią budowli, a następnie opowiedział o okolicznościach religijnych i społecznych, które spowodowały w XI w. podział w Kościele.  Wspomniał również o sakramentach i obrzędach w cerkwi prawosławnej. Natomiast tradycje obchodzenia świąt prawosławnych przedstawiła p. Mirosława Martyniuk z Żytomierza, od kilku lat mieszkająca w Cieplicach. Ksiądz Bazyli Sawczuk odpowiedział także na liczne pytania obecnych turystów.

Dziękujemy księdzu proboszczowi za przyjęcie uczestników i ciekawe opowieści!

Spacer nr 1/2022 – Maciejowa

W dniu 7 maja 2022 roku rozpoczęto drugi sezon spacerów z cyklu „Szlakiem jeleniogórskich kościołów i wyznań 2022”. Pomysłodawcą spacerów jest Justyna Szczygielska. Miejscem pierwszego spotkania był kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Jeleniej Górze – Maciejowej. Spotkanie w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry otworzył Józef Hanusiak.

W pierwszej części spotkania ciekawą opowieść o patronach kościoła oraz o samej parafii zaprezentował ks. proboszcz Przemysław Newecki. W dalszej części J. Hanusiak opowiedział historię kościoła oraz wspomniał tragiczne wydarzenie z 10 stycznia 1964 roku dotyczące zabójstwa ks. Józefa Górszczyka.

Dziękujemy ks. proboszczowi za umożliwienie zwiedzania kościoła oraz serdeczne przyjęcie gości.

Jeleniogórskie spacery – kolejna edycja

Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry zaprasza na druga edycję spacerów “Szlakiem Jeleniogórskich Kościołów i wyznań ”. 

Okres spacerów:

  • Spacery wiosenne: maj – czerwiec, 5 spotkań; 
  • Spacery jesienne: wrzesień – październik, 5 spotkań.

Ilość spacerów: 10.

Czas trwania spaceru: 60-90 minut.

Dni spotkań: sobota.

Godzina rozpoczęcia spotkania: 10.00 lub 12.00.

Uczestnicy: udział dobrowolny,  turyści indywidualni.

Dojazd do kościoła: indywidualnie we własnym zakresie.

Ubezpieczenie NNW: każdy uczestnik indywidualnie we własnym zakresie.

Terminarz spotkań może ulec zmianie z uwagi na uroczystości religijne w kościele.

Relacje ze spotkań w 2021 roku na stronie Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry: tpjg-jgora.pl

Serdecznie zapraszamy!

Uwaga! [edit 26 maja 2022 r.]

Z przyczyn niezależnych od organizatora spotkanie w Kościele Zbawiciela Parafii Ewangelicko-Augsburskiej zaplanowane na dzień 28 maja zostaje przesunięte na dzień 01 października 2022 r.

Zarys dziejów piwowarstwa w Kotlinie Jeleniogórskiej

Serdecznie zapraszamy na wydarzenie połączone z promocją książki! Już 3 marca o godz. 11:00. Tym razem w jeleniogórskim hotelu “Baron”.

Romuald Witczak (1938-2022)

Dnia 17 lutego 2022 r. zmarł Romuald Witczak, wieloletni działacz Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry. Urodził się 23 czerwca 1938 r. w Poznaniu, gdzie się wychował i odebrał pierwsze wykształcenie, kończąc tamże Technikum Poligraficzne. Ze sztuką drukarską związany był praktycznie przez całe zawodowe życie. W latach 60. XX w. przeprowadził się do Kowar, gdzie otrzymał posadę w tamtejszej drukarni.

W 1972 r. przeniósł się do Jeleniej Góry, zostając szefem Państwowych Zakładów Graficznych, czyli drukarni przy ul. Konopnickiej. Nie zajmował się jedynie organizacja pracy zakładu, ale zajął się też redagowaniem różnych publikacji, stając się z czasem niedościgłym fachowcem w trudnej sztuce opracowywania tekstów innych autorów i ich składu drukarskiego.

Po ukończeniu w 1982 r. pedagogiki na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Zielonej Górze podjął w pełny wymiarze współpracę z jeleniogórskim Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli, dla którego wiele lat redagował,
stojące na wysokim poziomie, czasopisma pedagogicznych: „Kurenda”, „Nowe w Szkole”, jak również inne publikacje zwarte. Nie stronił też od pracy pedagogicznej, a niejako jej zwieńczeniem stała się posada wykładowcy akademickiego w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze, realizowana w latach 2008-2009.

Od pierwszych chwil pobytu w Kotlinie Jeleniogórskiej zafascynowały Go okoliczne góry, które przez kolejne dziesięciolecia z zapałem poznawał, wędrując pieszo lub rowerem, jak również zgłębiając ich przeszłość w bibliotekach i archiwach. Z tychże zainteresowań narodziła się Jego pasja pisarska. Spod Jego pióra wyszły przewodniki, monografie popularnonaukowe, informatory, liczne artykuły, recenzje, jak również opisy do map, szczególnie publikowanych przez wydawnictwo „Plan” z Jeleniej Góry, a także powieści. Angażował się (najczęściej społecznie), jako redaktor i korektor, w liczne wydawnictwa regionalne.

Romuald Witczak był wielkim społecznikiem. Wiele lat działał w Towarzystwie Przyjaciół Jeleniej Góry, będąc od 1997 r. członek jego Zarządu. Był też jednym z redaktorów „Rocznika Jeleniogórskiego”, które to pismo zawdzięcza Mu wysoki poziom merytoryczny i edytorski. Ale działał też na innych polach. Od 1976 r. aktywnie uczestniczył w pracach Jeleniogórskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Latami współorganizował konkurs „Region jeleniogórski w gawędzie, wierszu i piosence”. W 2009 r. został pomysłodawcą i głównym organizatorem obchodów 300-lecia drukarstwa w Jeleniej Górze, jak również redaktorem, wydanej z tej okazji książki jubileuszowej. Kochał sztukę, zwłaszcza muzykę operową i poezję. Był Człowiekiem mądrym, ale skromnym i powszechnie lubianym.

Pochowany został dnia 22.02.2022 r. na nowym Cmentarzu Komunalnym w Jeleniej Górze. W ostatniej drodze towarzyszyli Mu, obok najbliższej Rodziny, licznie przybyli koledzy, znajomi, sąsiedzi, wychowankowie.

Cześć Jego pamięci!

Wybór publikacji Romualda Witczaka:

  • (wraz z: Jan Kropiwnicki, Elżbieta Sura,) Jak stworzyć dobrą gazetkę szkolną?: vademecum redaktora i opiekuna, Seria „Biblioteka Nowego w Szkole”, nr 8, Jelenia Góra 2002, ss. 119.
  • Jelenia Góra: wykaz infrastruktury miejskiej, opis krajoznawczy z fotografiami, Jelenia Góra 1998, ss. 31 + 15.
  • Komputer w służbie szkolnego edytorstwa, „Komputer w Szkole”, nr 4, 1995, s. 64-66
  • Karkonosze. Ilustrowany przewodnik z mapami : 20 tras wycieczkowych, Jelenia Góra, 2000, ss. 144.
  • Pokażę Ci moją Jelenią Górę. Przewodnik dla turysty 1-2 dniowego, Jelenia Góra 2001, ss. 36.
  • Zostało w rodzinnej pamięci. Świadomość dolnośląskiego zakorzenienia wśród studentów Kolegium Karkonoskiego, „Rocznik Jeleniogórski”, t. 35, 2003, s. 221-248.
  • Henryk Szymczak (1938-2003) [nekr.], „Rocznik Jeleniogórski, t. 35, 2003, s. 322-323.
  • Praga. Przewodnik, Jelenia Góra 2004, ss. 48.
  • Samochodem przez Sudety. Wycieczki dla zmotoryzowanych, mapy i plany miejscowości, rzuty zamków i jaskiń, informacje praktyczne, Jelenia Góra 2004, ss. 143.
  • Edukacja – prognoza optymistyczna?, „Nowa Szkoła”, R. 60, 2004, nr 7, s. 11-18.
  • Okoliczności wysiedlania Niemców z Jeleniej Góry w latach 1945-1947, „Rocznik Jeleniogórski, t. 39, 2007, s. 167-178.
  • Od roku 1945 drukujemy po polsku, w: Czarna sztuka. 300 lat drukarstwa. Jelenia Góra 1709-2009, Jelenia Góra 2009, s. 61-78.
  • Karkonosze. Śladami rosyjskiej arystokracji XIX w., Jelenia Góra 2012, ss. 59. [także w j. rosyjskim].
  • Niemiecko-polski słownik nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych Kotliny Jeleniogórskiej i gór ją otaczających, Jelenia Góra 2012, ss. 95.
  • Cesarsko-królewskie wczasy u Karkonoszy, „Rocznik Jeleniogórski”, t. 44, 2012, s. 83-102.
  • Kronika parafii ewangelickiej Erdmannsdorf-Zillerthal (Mysłakowice) – pastora Johanna Gottlieba Rotha (zm. 1870), „Rocznik Jeleniogórski”, t. 47, 2015, s. 153-165.
  • Pierwsi polscy osadnicy w regionie jeleniogórskim w relacjach studentów Kolegium Karkonoskiego z lat 2006/2010, „Rocznik Jeleniogórski”, t. 47, 2015, s. 166-175.
  • Lisowczycy w Kowarach. Opowieść z czasów wojny 30-letniej, Jelenia Góra 2016, ss. 202.
  • Ze Śnieżką w tle. Opowieść o królewskiej wsi Mysłakowice, Jelenia Góra 2016, ss. 192.
  • (warz ze Zdzisławem Gaszem), Piechowice. Zarys monograficzny, Piechowice 2018, ss. 221.

Opracował Ivo Łaborewicz

Zdjęcia dzięki uprzejmości p. Reginy Chrześcijańskiej.

“Rocznik Jeleniogórski”, t. 53 – spotkanie promocyjne

Serdecznie zapraszamy!

Promocja książki o jeleniogórskich Żydach

Serdecznie zapraszamy na promocję książki “Ludność żydowska w Jeleniej Górze po 1945 roku”. Spotkanie odbędzie się 25 stycznia br. w Książnicy Karkonoskiej, a poprowadzi je Ivo Łaborewicz. Początek o godz. 17:00. Podczas wydarzenia będzie możliwość zakupu publikacji. Serdecznie zapraszamy!

Wacław Bajer (1926–2021)

Dnia 1 grudnia 2021 r., w wieku 95 lat, zmarł Wacław Bajer, żołnierz Wojska Polskiego w trakcie II wojny światowej (1944-1945), jeden z pierwszych polskich osadników na ziemi jeleniogórskiej, przybyły tu latem 1945 r. z rozkazem osiedlenia się we wsi Schwarzbach / Czarny Strumień, dziś osiedle Czarne w Jeleniej Górze, wieloletni (73 lata) członek Polskiego Stronnictwa Ludowego, radny Gromadzkiej Rady Narodowej w Łomnicy i Jeleniej Górze (1970-1974), aktywny działacz Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry, od 1999 r. przewodniczący działającego przy Towarzystwie Klubu Pionierów Jeleniej Góry. Członek Związku Żołnierzy Wojska Polskiego.

Ś.p. por. Wacław Bajer przez wiele lat, podczas wszystkich uroczystości państwowych i patriotycznych, był chorążym sztandaru wojskowego, a wcześniej sztandaru PSL. Przez kilkadziesiąt lat z zapałem organizował i prowadził comiesięczne spotkania Pionierów Jeleniej Góry, rozpoczynających się chóralnie odśpiewaną „Rotą” Marii Konopnickiej, którą inicjował. Na spotkaniach opłatkowych i przy innych okazjach grał na akordeonie i śpiewał. Był też poetą – zadebiutował w 1958 r. w czasopiśmie „Zarzewie”.

Zawsze spokojny, rozważny, życzliwy innym, dobry organizator, łagodzący wszystkie spory i nieporozumienia. W swoim życiu oddany Bogu, Ojczyźnie, także tej bliskiej, lokalnej oraz Rodzinie. Pochowany został w rodzinnym grobie na starym cmentarzu komunalnym w Jeleniej Górze. Dnia 4 grudnia na miejsce wiecznego spoczynku, za trumną na której położono wojskową rogatywkę, poprzedzoną orkiestrą i pocztami sztandarowymi, obok Rodziny podążało liczne grono jeleniogórzan: sąsiadów, znajomych, kolegów ze stowarzyszeń, których był członkiem, przedstawicieli Wojska Polskiego, zwykłych mieszkańców. Nad grobem przemawiali: Prezydent Jeleniej Góry Jerzy Łużniak, poseł Zofia Czernow, przedstawiciele PSL i związku kombatantów. W imieniu rodziny zmarłego pożegnał mąż Jego córki. Grób pokryły liczne wieńce i wiązanki.

Cześć Jego pamięci.

Ś.p. Wacław Bajer opublikował dwa teksty wspomnieniowe dot. “pionierskich miesięcy” 1945 r. oraz Klubu Pioniera na łamach “Rocznika Jeleniogórskiego”. Dostęp do nich znajduje się poniżej w Jeleniogórskiej Bibliotece Cyfrowej:

Spotkanie opłatkowe Klubu Pioniera w 2009 r. Pierwszy z prawej – Wacław Bajer

Kościół Łaski po raz drugi

W dniu 27 listopada 2021 roku, na życzenie turystów, ze względu na duże zainteresowanie świątynią, powtórzono spotkanie w Kościele Łaski Cesarskiej Pod Krzyżem Chrystusa – Sanktuarium Świętego Krzyża, w ramach cyklu wycieczek „Szlakiem jeleniogórskich kościołów i wyznań”. Spotkanie w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry otworzył Józef Hanusiak, który równocześnie w roli przewodnika opowiedział o kościele. Dziękujemy  licznej grupie turystów za przybycie na spotkanie.

Kościoły Łaski Cesarskiej 

Kościoły Łaski Cesarskiej na Śląsku powstały w wyniku  podpisania traktatu pokojowego kończącego wojnę religijną w latach 1618-1648. Król Szwecji Karol XII wymusił na cesarzu Józefie I Habsburgu podpisanie konwencji w Altranstadt we wrześniu 1707 roku. Następnie w lutym 1709 roku podpisany został we Wrocławiu reskrypt egzekucyjny, w którym cesarz Józef I Habsburg potwierdził w swej łasce zgodę na budowę sześciu kościołów. Kościoły te z biegiem czasu nazwano kościołami łaski, ale nie w znaczeniu ewangelicznym Daru Bożego, ale jako gest dobrej woli cesarza.

Z łaski cesarskiej w księstwach dziedzicznych powstało sześć kościołów: w Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Miliczu, Cieszynie, Kożuchowie i Żaganiu. Dwa ostatnie nie istnieją. W Cieszynie Kościół Jezusowy nadal jest kościołem ewangelickim. Pozostałe trzy w roku 1945 zostały przejęte przez Kościół Katolicki.

W Jeleniej Górze w latach 1709-1718 powstał największy z kościołów łaski. Kościół  pw. Pod Krzyżem Chrystusa. Obecnie Sanktuarium Świętego Krzyża, parafia rzymsko-katolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego należąca do diecezji legnickiej. W latach 1957-2012 kościół  pełnił funkcję kościoła garnizonowego.

Zachęcamy do zapoznania się z galerią ze spotkania:

Older posts