Serdecznie zapraszamy na wydarzenie połączone z promocją książki! Już 3 marca o godz. 11:00. Tym razem w jeleniogórskim hotelu “Baron”.
Serdecznie zapraszamy na wydarzenie połączone z promocją książki! Już 3 marca o godz. 11:00. Tym razem w jeleniogórskim hotelu “Baron”.
Dnia 17 lutego 2022 r. zmarł Romuald Witczak, wieloletni działacz Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry. Urodził się 23 czerwca 1938 r. w Poznaniu, gdzie się wychował i odebrał pierwsze wykształcenie, kończąc tamże Technikum Poligraficzne. Ze sztuką drukarską związany był praktycznie przez całe zawodowe życie. W latach 60. XX w. przeprowadził się do Kowar, gdzie otrzymał posadę w tamtejszej drukarni.
W 1972 r. przeniósł się do Jeleniej Góry, zostając szefem Państwowych Zakładów Graficznych, czyli drukarni przy ul. Konopnickiej. Nie zajmował się jedynie organizacja pracy zakładu, ale zajął się też redagowaniem różnych publikacji, stając się z czasem niedościgłym fachowcem w trudnej sztuce opracowywania tekstów innych autorów i ich składu drukarskiego.
Po ukończeniu w 1982 r. pedagogiki na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Zielonej Górze podjął w pełny wymiarze współpracę z jeleniogórskim Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli, dla którego wiele lat redagował,
stojące na wysokim poziomie, czasopisma pedagogicznych: „Kurenda”, „Nowe w Szkole”, jak również inne publikacje zwarte. Nie stronił też od pracy pedagogicznej, a niejako jej zwieńczeniem stała się posada wykładowcy akademickiego w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze, realizowana w latach 2008-2009.
Od pierwszych chwil pobytu w Kotlinie Jeleniogórskiej zafascynowały Go okoliczne góry, które przez kolejne dziesięciolecia z zapałem poznawał, wędrując pieszo lub rowerem, jak również zgłębiając ich przeszłość w bibliotekach i archiwach. Z tychże zainteresowań narodziła się Jego pasja pisarska. Spod Jego pióra wyszły przewodniki, monografie popularnonaukowe, informatory, liczne artykuły, recenzje, jak również opisy do map, szczególnie publikowanych przez wydawnictwo „Plan” z Jeleniej Góry, a także powieści. Angażował się (najczęściej społecznie), jako redaktor i korektor, w liczne wydawnictwa regionalne.
Romuald Witczak był wielkim społecznikiem. Wiele lat działał w Towarzystwie Przyjaciół Jeleniej Góry, będąc od 1997 r. członek jego Zarządu. Był też jednym z redaktorów „Rocznika Jeleniogórskiego”, które to pismo zawdzięcza Mu wysoki poziom merytoryczny i edytorski. Ale działał też na innych polach. Od 1976 r. aktywnie uczestniczył w pracach Jeleniogórskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Latami współorganizował konkurs „Region jeleniogórski w gawędzie, wierszu i piosence”. W 2009 r. został pomysłodawcą i głównym organizatorem obchodów 300-lecia drukarstwa w Jeleniej Górze, jak również redaktorem, wydanej z tej okazji książki jubileuszowej. Kochał sztukę, zwłaszcza muzykę operową i poezję. Był Człowiekiem mądrym, ale skromnym i powszechnie lubianym.
Pochowany został dnia 22.02.2022 r. na nowym Cmentarzu Komunalnym w Jeleniej Górze. W ostatniej drodze towarzyszyli Mu, obok najbliższej Rodziny, licznie przybyli koledzy, znajomi, sąsiedzi, wychowankowie.
Cześć Jego pamięci!
Opracował Ivo Łaborewicz




Zdjęcia dzięki uprzejmości p. Reginy Chrześcijańskiej.

Serdecznie zapraszamy na promocję książki “Ludność żydowska w Jeleniej Górze po 1945 roku”. Spotkanie odbędzie się 25 stycznia br. w Książnicy Karkonoskiej, a poprowadzi je Ivo Łaborewicz. Początek o godz. 17:00. Podczas wydarzenia będzie możliwość zakupu publikacji. Serdecznie zapraszamy!
Dnia 1 grudnia 2021 r., w wieku 95 lat, zmarł Wacław Bajer, żołnierz Wojska Polskiego w trakcie II wojny światowej (1944-1945), jeden z pierwszych polskich osadników na ziemi jeleniogórskiej, przybyły tu latem 1945 r. z rozkazem osiedlenia się we wsi Schwarzbach / Czarny Strumień, dziś osiedle Czarne w Jeleniej Górze, wieloletni (73 lata) członek Polskiego Stronnictwa Ludowego, radny Gromadzkiej Rady Narodowej w Łomnicy i Jeleniej Górze (1970-1974), aktywny działacz Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry, od 1999 r. przewodniczący działającego przy Towarzystwie Klubu Pionierów Jeleniej Góry. Członek Związku Żołnierzy Wojska Polskiego.
Ś.p. por. Wacław Bajer przez wiele lat, podczas wszystkich uroczystości państwowych i patriotycznych, był chorążym sztandaru wojskowego, a wcześniej sztandaru PSL. Przez kilkadziesiąt lat z zapałem organizował i prowadził comiesięczne spotkania Pionierów Jeleniej Góry, rozpoczynających się chóralnie odśpiewaną „Rotą” Marii Konopnickiej, którą inicjował. Na spotkaniach opłatkowych i przy innych okazjach grał na akordeonie i śpiewał. Był też poetą – zadebiutował w 1958 r. w czasopiśmie „Zarzewie”.
Zawsze spokojny, rozważny, życzliwy innym, dobry organizator, łagodzący wszystkie spory i nieporozumienia. W swoim życiu oddany Bogu, Ojczyźnie, także tej bliskiej, lokalnej oraz Rodzinie. Pochowany został w rodzinnym grobie na starym cmentarzu komunalnym w Jeleniej Górze. Dnia 4 grudnia na miejsce wiecznego spoczynku, za trumną na której położono wojskową rogatywkę, poprzedzoną orkiestrą i pocztami sztandarowymi, obok Rodziny podążało liczne grono jeleniogórzan: sąsiadów, znajomych, kolegów ze stowarzyszeń, których był członkiem, przedstawicieli Wojska Polskiego, zwykłych mieszkańców. Nad grobem przemawiali: Prezydent Jeleniej Góry Jerzy Łużniak, poseł Zofia Czernow, przedstawiciele PSL i związku kombatantów. W imieniu rodziny zmarłego pożegnał mąż Jego córki. Grób pokryły liczne wieńce i wiązanki.
Cześć Jego pamięci.
Ś.p. Wacław Bajer opublikował dwa teksty wspomnieniowe dot. “pionierskich miesięcy” 1945 r. oraz Klubu Pioniera na łamach “Rocznika Jeleniogórskiego”. Dostęp do nich znajduje się poniżej w Jeleniogórskiej Bibliotece Cyfrowej:

W dniu 27 listopada 2021 roku, na życzenie turystów, ze względu na duże zainteresowanie świątynią, powtórzono spotkanie w Kościele Łaski Cesarskiej Pod Krzyżem Chrystusa – Sanktuarium Świętego Krzyża, w ramach cyklu wycieczek „Szlakiem jeleniogórskich kościołów i wyznań”. Spotkanie w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry otworzył Józef Hanusiak, który równocześnie w roli przewodnika opowiedział o kościele. Dziękujemy licznej grupie turystów za przybycie na spotkanie.
Kościoły Łaski Cesarskiej
Kościoły Łaski Cesarskiej na Śląsku powstały w wyniku podpisania traktatu pokojowego kończącego wojnę religijną w latach 1618-1648. Król Szwecji Karol XII wymusił na cesarzu Józefie I Habsburgu podpisanie konwencji w Altranstadt we wrześniu 1707 roku. Następnie w lutym 1709 roku podpisany został we Wrocławiu reskrypt egzekucyjny, w którym cesarz Józef I Habsburg potwierdził w swej łasce zgodę na budowę sześciu kościołów. Kościoły te z biegiem czasu nazwano kościołami łaski, ale nie w znaczeniu ewangelicznym Daru Bożego, ale jako gest dobrej woli cesarza.
Z łaski cesarskiej w księstwach dziedzicznych powstało sześć kościołów: w Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Miliczu, Cieszynie, Kożuchowie i Żaganiu. Dwa ostatnie nie istnieją. W Cieszynie Kościół Jezusowy nadal jest kościołem ewangelickim. Pozostałe trzy w roku 1945 zostały przejęte przez Kościół Katolicki.
W Jeleniej Górze w latach 1709-1718 powstał największy z kościołów łaski. Kościół pw. Pod Krzyżem Chrystusa. Obecnie Sanktuarium Świętego Krzyża, parafia rzymsko-katolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego należąca do diecezji legnickiej. W latach 1957-2012 kościół pełnił funkcję kościoła garnizonowego.
Zachęcamy do zapoznania się z galerią ze spotkania:























25 listopada 2021 r. odbyły się dwa spotkania promocyjne książki “W krainie Ducha Gór. Tom pamięci Doktora Przemysława Wiatera”. Pierwsze o godz. 12:00 w Domu Carla i Gerharta Hauptmannów w Szklarskiej Porębie, drugie o godz. 17:00 w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze. Podczas spotkań zaprezentowano publikację wydaną na okoliczność pierwszej rocznicy śmierci dra Przemysława Wiatera – historyka, historyka sztuki, regionalisty, wieloletniego pracownika i dyrektora Muzeum Karkonoskiego.
Spotkania zgromadziły wiele osób związanych przez lata z Przemysławem Wiaterem. Jego współpracowników, przyjaciół, sąsiadów, a także najbliższych członków rodziny, którym szczególnie dziękujemy za przybycie. Prócz prezentacji tomu pamięci wydarzeniu towarzyszyły liczne wspomnienia, opowiadane przez różne osoby, w tym samorządowców, przewodników, pracowników naukowych, regionalistów i wielu innych.
Publikacja jest dostępna na stronie wydawcy: Ośrodka “Pamięć i Przyszłość” – Centrum Historii Zajezdnia: W krainie Ducha Gór. Tom pamięci doktora Przemysława Wiatera – Sklep – Centrum Historii Zajezdnia
Również w siedzibie Wydawnictwa-Poligrafii Ad Rem w Jeleniej Górze, lokalnych księgarniach oraz w Towarzystwie Przyjaciół Jeleniej Góry. Zapraszamy do kontaktu.
Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do upamiętnienia dra Przemysława Wiatera. Wierzymy, że jego osoba i dorobek będzie inspirować jeszcze przez wiele lat, zwłaszcza młode pokolenia.
Spotkanie w Domu Carla i Gerharta Hauptmannów





Spotkanie w Muzeum Karkonoskim






Grób Przemysława Wiatera

Zapraszamy na spotkania promujące książkę “W krainie Ducha Gór. Tom pamięci doktora Przemysława Wiatera”:
Publikacja ukazuje się nakładem wydawnictwa Ośrodka “Pamięć i Przyszłość” we współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Jeleniej Góry. Partnerem projektu jest Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze.

6 listopada 2021 r. zakończyliśmy cykl spotkań na „Szlaku jeleniogórskich kościołów i wyznań”. Spotkanie miało miejsce w Bazylice Mniejszej, najstarszym jeleniogórskim kościele. Spotkanie w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry otworzył i prowadził Józef Hanusiak.
Jelenia Góra, miasto o ponad dziewięćsetnej historii, wg podań zostało założone przez księcia piastowskiego Bolesława Krzywoustego, w 1108 r. W tymże samym roku wzniesiono pierwszy kościół farny o konstrukcji drewnianej pod wezwaniem św. Erazma i Pankracego. Prawdopodobnie jest to jedyny kościół na świecie pod wezwaniem obu świętych razem. Pierwszy kościół w średniowieczu zbudowany z drewna spłonął w 1303 r.
Kościół obecny, wznoszony w latach 1304–1346, jest gotycką budowlą z kamienia łamanego i piaskowca. Jest to trzynawowa bazylika gotycka ze sklepieniem sieciowym. Główne wejście do świątyni znajduje się po stronie zachodniej, w przyziemiu wieży, poprzez gotycki portal. Drugi portal, obok, jest renesansowy ze zdobieniami pół-ludzi, pół-węży. Kolejny portal renesansowy, od strony południowej, jest bogato zdobiony i przedstawia scenę ukrzyżowania Chrystusa. Wnętrze zachowało gotycką formę, ale wyposażenie pochodzi z czasów renesansu i baroku.
Filary nawy głównej ozdobione są figurami świętych. Pierwsza figura po lewej stronie to św. Grzegorz, papież. Kolejna figura św. Ambroży patron pszczelarzy. Po prawej stronie pierwsza figura to św. Florian, patron strażaków. Następną figurą jest postać św. Augustyna, doktora Kościoła. Z okresu renesansu – 1567 r. – pochodzą stalle autorstwa Alberta Kindlera. W ich zapleckach są intersjonowane postacie ewangelistów w jednej ławie i apostołów w drugiej.
Ambona z baldachimem pochodzi z roku 1591. W podstawie ambony znajduje się herb cesarza Rudolfa II, podtrzymywany przez dwugłowego orła habsburskiego w oplocie łańcucha Orderu Złotego Runa. Poniżej herbu cesarza jest herb Jeleniej Góry. Na koszu ambony czterech ewangelistów. Przy wejściu na ambonę figury Jana Chrzciciela i Mojżesza z rogami.
Monumentalny osiemnastowieczny ołtarz został zbudowany w latach 1713–1718. Jest on drewniany, marmuryzowany i obejmuje trzy kondygnacje zwieńczone promienistą glorią. W części centralnej ołtarza obraz Jana Kreczmara przedstawia ewangeliczną scenę „Przemienienie Pańskie na Górze Tabor”, powyżej obraz „Boga Ojca”. W ołtarzu znajduje się herb fundatora ołtarza, którym był ks. proboszcz Johan Konstanty Pank – okręt z trzema żaglami (wiara, nadzieja i miłość). Twórcą ołtarza jest Tomasz Weisfeld z Norwegii. W ołtarzu trzy poziomy ozdobione figurami świętych. W dolnej części od lewej strony figury: św. Erazma – pierwszego patrona świątyni z rekwizytem kołowrotu, Jana Chrzciciela i św. Piotra. Po przeciwnej stronie figury św. Pawła z mieczem, Wojciech z wiosłem i drugiego z patronów świątyni, św. Pankracego z włócznią i palmą męczeństwa. Na wyższej kondygnacji św. Karol Boromeusz z krzyżem w ręku i sznurem na szyi, dalej czterej ojcowie kościoła: św. Hieronim z ręką wspartą na ludzkiej czaszce, Augustyn z pastorałem i płonącym sercem, Ambroży ze stojącym u stóp ulem, Grzegorz Wielki papież, na końcu figura św. Sebastiana. Ostatnia kondygnacja obejmuje figury św. Barbary patronki górników, i św. Jadwigi Śląskiej z figurką Maryi patronki Śląska.
Ołtarze w nawach bocznych w stylu barokowym zostały zbudowane w 1713 r. W nawie południowej ołtarze przedstawiają św. Ignacego Loyolę i św. Franciszka Ksawerego. Drugi ołtarz ze św. Barbarą i wyżej Chrystusem oraz Piotrem i Pawłem. W nawie północnej ołtarz poświęcony Matce Bożej. Kolejny jest poświęcony św. Józefowi, wyżej obraz św. Gertrudy.
Organy wzniesiono w latach 1703–1706. Ich autorem jest Eugenic Caspalinni. Organy pierwotnie posiadały 43 głosy, obecnie po rozbudowie posiadają trzy manuały i 60 głosów. Prospekt organowy zwieńcza figura króla Dawida z harfą.
Na ścianie południowej nawy świątyni znajduje się kaplica św. Krzyża, którą wykonano w 1720 r. Barokowy konfesjonał zwieńczony figurą św. Jana Nepomucena został wykonany z ciemnego dębu.
Kościół w swej historii służył katolikom i protestantom. Wyłącznie protestanci korzystali z niego w latach 1634–1650. Od połowy XVII wieku ponownie należy do katolików. Z dniem 21 sierpnia 2010 r. papież Benedykt XVI nadał świątyni tytuł Bazyliki Mniejszej Diecezji Legnickiej.
W otoczeniu kościoła znajdziemy dwie kaplice zewnętrzne. Pierwsza renesansowa z 1609 r. z napisami w języku greckim – śmierć jest lekarstwem na nieśmiertelność – i łacińskim o treści – rozważanie śmierci jest życiem. Druga kaplica z okresu baroku poświęcona jest trzem proboszczom, są to – Pfarrer Lowe, Johan Konstanty Panck.
Na murze, zewnętrznych ścianach kościoła umieszczono epitafia. Poświęcone są burmistrzowi, szwedzkiemu komendantowi, starszym cechu, dzieciom i innym zasłużonym obywatelom miasta. Epitafia są pozostałością po dawnym cmentarzu przykościelnym.
Na terenie przyległym do kościoła stoją dwie osiemnastowieczne figury – w pobliżu głównego wejścia kolumna Maryjna wzniesiona w 1712 r. miała przypominać o przynależności do kościoła katolickiego. Po północnej stronie rzeźba św. Jana Nepomucena z roku 1709 wykonana przez Josepha Antona Lachela. A za nią pozostałości murów obronnych z XV w.
PODZIĘKOWANIE
Organizatorem spotkań na „Szlaku jeleniogórskich kościołów i wyznań” jest Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry. Pomysłodawcą cyklu spotkań po kościołach różnych wyznań jest pani Justyna Szczygielska. W przygotowanie i realizację całego cyklu spotkań zaangażowany był Józef Hanusiak.
TPJG pragnie podziękować wszystkim uczestnikom spotkań, gospodarzom świątyń za przystąpienie i pomoc w realizacji programu spacerów, za życzliwość i zaangażowanie w przyjmowaniu grupy zwiedzających, oraz prelegentom.
W sumie, w ciągu cyklu, odwiedzono osiem kościołów różnych wyznań. Były to kościoły katolickie, nurtu protestanckiego i prawosławny.
Spotkania w sanktuarium i bazylice prowadził Józef Hanusiak, w kościele św. Jana Chrzciciela o. Kazimierz SP. W pozostałych świątyniach spotkania prowadzili księża proboszczowie.
Spotkania ze strony turystów cieszyły się dużym zainteresowaniem. Spośród licznej ilości osób biorących udział w spotkaniach, wyodrębniła się grupa stałych sympatyków, która uczestniczyła we wszystkich spotkaniach.
UWAGA
Na prośbę wielu uczestników będzie zorganizowane dodatkowo, jeszcze raz spotkanie w Sanktuarium Świętego Krzyża, Kościele Łaski Cesarskiej (kościół garnizonowy). Spotkanie planowane jest na sobotę 27 listopada 2021 r., godzina 10.00.




















Kolejne, już siódme spotkanie na „Szlaku jeleniogórskich kościołów i wyznań” miało miejsce w parafii pw. Św. Marcina w Sobieszowie. W spotkaniu w dniu 23 października 2021 roku uczestniczyło wielu mieszkańców oraz turystów. Spotkanie w imieniu Towarzystwa Przyjaciół Jeleniej Góry otworzył Józef Hanusiak. Gospodarzem spotkania był proboszcz parafii – ksiądz Adam Lasek, który pięknie opowiedział o historii kościołów parafialnych, tj. kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz kościele św. Marcina. Parafia obejmuje właśnie te dwa kościoły.
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa
Król pruski Fryderyk II na prośbę ewangelików sobieszowskich wydał zgodę na wzniesienie świątyni dla wyznawców Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Kościół został wzniesiony 1745 roku. Od początku swego istnienia aż do roku 1946 służył ewangeliom. Następnie przeszedł w użytkowanie parafii katolickiej pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Kościół zbudowano z kamienia i cegły, natomiast stropy i sklepienia wykonano z drewna. Całość budynku pokrywa czterospadowy dach mansardowy pokryty blachą miedzianą. Beczkowate sklepienie pokryte iluzjonistycznymi malowidłami z 1777 roku nieznanego autora. Całość dopełniają oryginalne zachowane w pierwotnej formie kryształowe żyrandole wykonane na początku XIX w. Płyciny empor zostały wykorzystane na malowidła przedstawiające sceny starotestamentowe oraz obrazy z życia Jezusa.
Ołtarz został wykonany z drewna w połowie XVIII w. Obraz ołtarzowy to obecnie Chrystus w aureoli. Jest to prawdopodobnie kopia obrazu Johanna Franza Hoffmana wykonana na początku XIX w. W otoczeniu obrazu są figury przedstawiające św. Pawła i Jana Ewangelistę. Obok ołtarza zawieszone są dwa obrazy – św. Juda Tadeusz oraz obraz św. Jana Nepomucena. Obrazem zasługującym na uwagę jest dzieło Vlastimila Hofmana ze Szklarskiej Poręby. Obraz zatytułowany Chrystus Dobry Pasterz na tle Karkonoszy i w tle kościół św. Marcina.
Ważnym elementem liturgicznym jest chrzcielnica. Kielich zdobi grupa rzeźbiarska zatytułowana Chrzest Pana Jezusa w Jordanie. Przyjmuje się że chrzcielnica została wykonana w okresie budowy kościoła. Ambona to kolejny ważny element. Jej podstawę stanowi naturalnej wielkości figura Mojżesza, a kosz zdobiony jest trzema figurami cnót kardynalnych : Wiary, Miłości i Nadziei. Nad wejściem do kościoła umieszczony jest prospekt organowy z roku 1748. Jego fundatorem był hrabia Schaffgotsch, a wykonawcą Johann Meinert z Wlenia. Organy posiadają 31 głosów i trzy manuały.
Do parafii należy również pierwszy, najstarszy kościół w Sobieszowie pw. św. Marcina, usytuowany powyżej kościoła pw. NSPJ.
Kościół pw. Św. Marcina
Kościół pw. św. Marcina jest najstarszym budynkiem w Sobieszowie. Pierwsza świątynia, zapewne drewniana, została wzniesiona w 1305 roku, niestety brak dokumentów z tego okresu określających więcej szczegółów. Stare dokumenty kościelne stanowią, że w 1515 roku zbudowano nowy ołtarz, w który wstawiono obraz św. Barbary. Kościół pod jej patronatem był do roku 1520. Wkrótce kościół przejęli protestanci aż do roku 1654. Po tym okresie kościół ponownie wrócił do katolików.
Z inicjatywy właścicieli Cieplic Johanna Nepomuka Schaffgotscha kościół został w latach 1778-1782 przebudowany przez cystersów w stylu barokowym. Z tego okresu pochodzą ambona i chrzcielnica. Herb dobroczyńcy umieszczony został w ołtarzu. W połowie XIX wieku przeprowadzono kolejne prace budowlane. Kościół otrzymał nowego patrona – św. Marcina, a w ołtarzu umieszczono obraz św. Judy Tadeusza. Obraz zmieniono w 1887 roku na obraz św. Marcina w którym święty przedstawiony jest w stroju biskupa. Z lewej strony ołtarza jest drugi obraz świętego jeszcze jako żołnierza rzymskiego. Ołtarz uzupełniają figury św. Józefa i św. Ekspedyta. Witraże pochodzą z roku 1921. Na przełomie XX i XXI wieku przeprowadzono wiele prac konserwacyjnych i remontowych.
Dziękujemy księdzu proboszczowi Adamowi Laskowi za przyjęcie grupy turystów oraz interesujące opowieści.
Kolejne ostatnie już spotkanie z cyklu w odbędzie się 6 listopada o godz. 10:00 w kościele pw. św. Erazma i Pankracego – pl. Kościelny 1, Jelenia Góra. Zapraszamy!





















© 2026 Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry
Theme by Anders Noren — Up ↑